Metody utylizacji odpadów

Każda cywilizacja produkuje odpady (np. UPPZ – Uboczne Produkty Pochodzenia Zwierzęcego, Pierze, Krew, odpady komunalne, osady ściekowe, zagęszczone osady ściekowe, odpady gorzelniane czy biomasę rolno-spożywczą), a praktyka pokazuje, że im wyższy stopień rozwoju danej cywilizacji, tym większa jest ilość generowanych przez nią odpadów. Na szczęście w naszym przypadku wraz ze wzrostem ich ilości rośnie również liczba dostępnych sposobów radzenia sobie z tym problemem – jednak większość z nich nie daje możliwości wytworzenia w procesie utylizacji pełnoprawnego produktu. Wyjątkiem jest technologia FuelCal – oferowana przez Evergreen Solutions Sp.z o.o z Pyrzyc – która pozwala na wytworzenie ulepszacza glebowego OrCal®pHregulator lub nawozu mineralno-organicznego OrCal®.

Przez wiele lat podstawową metodą utylizacji odpadów było po prostu ich składowanie – w końcu jednak zrozumiano, że produkujemy na tyle dużo śmieci, że gromadzenie ich na wysypiskach nie ma sensu i przyszłości. Dlatego też wypracowano szereg nowoczesnych metod utylizacji odpadów, dzięki którym udaje się skutecznie ograniczyć ilość śmieć (odpadów, odpadów komunalnych, odpadów przemysłowych) oraz maksymalnie wykorzystać te z nich, których można użyć ponownie lub przetworzyć na coś pożytecznego. W ten sposób udaje się skutecznie rozwiązywać dwa podstawowe problemy związane z produkowaniem śmieci (odpadów, odpadów komunalnych, odpadów przemysłowych): wysokie koszty ich składowania oraz fatalny wpływ, jaki odpady mogą mieć na środowisko naturalne.

Zainteresuje Cię również temat: Zagospodarowanie odpadów komunalnych

Metoda neutralizacji odpadów nr 1: recykling

Najprostsza z metod utylizacji odpadów… a jednocześnie jedna z łatwiejszych do wdrożenia i jedna z najbardziej skutecznych to po prostu odzyskiwanie tych surowców, które można wykorzystać ponownie gospodarczo. Korzystanie z niej rozpoczyna się już na poziomie pojedynczego gospodarstwa domowego, w którym możemy sortować produkowane na co dzień odpadki, oddzielając np. szkło, papier, tworzywa sztuczne czy odpady pochodzenia organicznego.

Proces ten często odbywa się również na poziomie firm zajmujących się wywozem i przetwarzaniem odpadów – poziom zaawansowania i skuteczności tej operacji w znacznej mierze zależy od wdrożonej w danym przedsiębiorstwie technologii odzyskiwania odpadów. Ta metoda utylizacji odpadów może być wydajna, dość skuteczna i opłacalna finansowo – pozwala bowiem w stosunkowo łatwy sposób pozyskać  surowce gotowe do dalszego przetwarzania. Jej wadą jest za to fakt, iż nie rozwiązuje w 100% problemu odpadów, bowiem nie da się w 100% recyklingować wszystkich typów odpadów.

Zainteresuje Cię również:  Ekowodrol.

Metoda neutralizacji odpadów nr 2: kompostowanie odpadów organicznych

(ubocznych produktów pochodzenia zwierzęcego, pierza, Krwi, odpadów komunalnych, osadów ściekowych , zagęszczonych osadów ściekowych , odpadów gorzelnianych oraz biomasy rolno-spożywczej)

Ta metoda jest dość oczywista – w końcu z jej pierwotnej formy korzysta każdy, kto zajmuje się ogrodem czy uprawia ziemię. Kompostowanie to nic innego jak proces przekształcania się odpadów organicznych w masę próchniczą (za sprawą naturalnego rozkładu substancji organicznej), który jest skuteczną metodą utylizacji odpadów pochodzenia roślinnego (resztek roślin, żywności, papieru itp.). Taki proces oczywiście zachodzi w przyrodzie w sposób naturalny, jednak nowoczesne technologie kompostowania pozwalają na jego przyspieszenie, zwiększenie wydajności.

Niestety, rozwiązanie to ma również wady. Powstała substancja wynikowa (np. efekt kompostowania osadów komunalnych  lub innych odpadów) nie jest produktem i zgodnie z aktualnymi przepisami i normami nadal pozostaje odpadem – w odróżnieniu od produktów powstałych w technologii FuelCal. Przebieg procesu kompostowania nie gwarantuje też pełnej kontrolowanej higienizacji odpadów, a powstały kompost jest podatny na wtórne zanieczyszczenia mikrobiologiczne i odżywanie form przetrwalnikowych.

Metoda neutralizacji odpadów nr 3: fermentacja beztlenowa biomasy, czyli produkcja biogazu                                                                       

Ta metoda utylizacji odpadów może przebiegać na dwa sposoby – rozróżniamy fermentację beztlenową suchą oraz mokrą (różnią się one przebiegiem samego procesu fermentacji). Poddane jej odpady podlegają beztlenowemu rozkładowi, a produktem tego procesu jest biogaz, czyli (wedle oficjalnej definicji) „paliwo gazowe otrzymywane z surowców rolniczych, produktów ubocznych rolnictwa, płynnych lub stałych odchodów zwierzęcych, produktów ubocznych lub pozostałości przemysłu rolno-spożywczego lub biomasy leśnej w procesie fermentacji metanowej”.

Biogaz może wytwarzać się spontanicznie, np. na wysypiskach śmieci (stąd potoczna nazwa „gaz wysypiskowy”), czy bagnach („gaz błotny”), jednak w biogazowni proces ten może być ściśle kontrolowany i sterowany, a produkt końcowy można wykorzystać jako paliwo alternatywne.

Rozwiązanie takie ma jednak istotną wadę – „produkt” procesu  fermentacji (tzw. poferment) jest kłopotliwy do stosowania, aplikowania, a na dodatek powstają go znaczne ilości. Poferment nie jest produktem – jest de facto odpadem, mającym te same wady co kompost (zminimalizowana wartość  nawozowa i znaczące koszty przechowywania, aplikacji  itp.). Rolnicy niechętnie  rozlewają poferment na polach własnych a wykorzystanie pofermentu w tym rozwiązaniu wymaga dopłaty ze strony operatora biogazowni i znacznego zapotrzebowania terenu.

Metoda neutralizacji odpadów nr 4: spalanie

Ta metoda utylizacji odpadów wydaje się prosta, jednak de facto jest jedną z bardziej złożonych – ponieważ efektem spalania odpadów mogą być najróżniejsze szkodliwe substancje gazowe, niezbędne jest w tym przypadku opracowanie i wdrożenie odpowiednich systemów oczyszczania. To skomplikowane w budowie i obsłudze, rozbudowane instalacje, dlatego budowa spalarni odpadów musi być ekonomicznie uzasadniona (nie opłaca się budować jej w niewielkich ośrodkach, produkujących niewielkie ilości odpadów).

Metoda ta ma oczywiście – jedną z podstawowych jest fakt, iż odpady mogą być doskonałym źródłem energii, co pozwala wykorzystać je w charakterze paliwa, np. w zakładach przemysłowych. Wadą jest jednak to, że spalanie odpadów uniemożliwia wykorzystanie  substancji organicznej w celach rolniczych, a także koncentruje metale ciężkie i inne składniki powstałe podczas spalania. Co więcej, produktem procesu są popioły (czyli de facto odpady, które wymagają dalszej utylizacji – proces nie jest więc kompletny).

Metoda neutralizacji odpadów nr 5: odpady jako surowiec

Nie mniej godnym uwagi od opisanych powyżej metod utylizacji odpadów sposobem ich wykorzystania jest użycie ich jako surowca do produkcji ulepszaczy glebowych OrCal® pHregulator, w tym nawozów inteligentnych OrCal® zgodnych z zgłoszeniem patentowym P.400268.

Świetnym przykładem może tu być opracowana przez firmę Evergreen Solutions Sp.Z o.o. (i wdrożona już w kilku ubojniach na terenie Polski) unikalna, autorska technologia bezzwłocznego przetwarzania UPPZ (ubocznych produktów pochodzenia zwierzęcego) na nawozy organiczno-mineralne OrCal® oraz ulepszacze glebowe OrCal® pHregulator.

Umożliwia ona wytwarzania znakomitych, wydajnych nawozów inteligentnych z odpadów zaliczanych do kategorii 2. i 3. UPPZ – czyli, odpowiednio, „nie do spożycia przez zwierzęta” oraz „nie do spożycia przez ludzi”. Oferowane przez Evergreen Solutions linie przetwórcze zaprojektowano tak, by można je było zamontować jako łatwe do wdrożenia przedłużenie standardowych linii produkcyjnych zakładu przetwórstwa mięsnego/ubojni. Są one w 100% zgodne z obowiązującymi na terenie Polski przepisami weterynaryjnymi oraz regulującymi kwestie ochrony środowiska.

Wdrożenie takiego rozwiązania oznacza dla zakładu bardzo konkretne korzyści – dzięki zasadom określonym w dyrektywie 2008/98/WE, zakład, który wdrożył technologię wytwarzania nawozów z UPPZ, automatycznie zaprzestaje wytwarzać odpady. Jest to możliwe, ponieważ proces produkcji nawozów nie jest działaniem z zakresu utylizacji – jest to po prostu kolejny proces produkcyjny, w którym Uboczne Produkty Pochodzenia Zwierzęcego stanowią surowiec (a nie utylizowany odpad). To rozwiązanie jest dla firmy nie tylko wygodne i korzystne finansowe, ale dodatkowo oznacza lepsze wykorzystanie zasobów i zgodną z założeniami ustawy o odpadach bezodpadową produkcją.

Ten sposób utylizacji odpadów jest godny polecenia również z innego względu – pozwala bowiem na zachowanie równowagi w przyrodzie, poprzez maksymalne ponowne wykorzystanie substancji, które wcześniej zostały z niej pozyskane przez przemysł.

Jak od lat głosi czołowy polski ekspert w dziedzinie inżynierii środowiska profesor Politechniki Częstochowskiej, January Bień: „…co zabrane zostało z ziemi, powinno do niej wrócić.” Tylko wtedy krąg życia zostaje zamknięty w zbilansowany sposób i można mówić o równowadze zasobów. Technologia UPZZ jest jak na razie jedyną, która pozwala na realizację tego założenia na skalę przemysłową, z korzyścią dla producentów oraz ekosystemu.